แม่ฮ่องสอน เป็นจังหวัดชายแดนจังหวัดหนึ่ง ซึ่งมีอาณาเขตติดต่อกับสหภาพพม่า ตั้งอยู่ทางด้านตะวันตกสุดของภาคเหนือ โดยอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 924 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 12,681.259 ตารางกิโลเมตร ปัจจุบันแบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ คือ อำเภอเมือง แม่สะเรียง ขุนยวม ปาย แม่ลาน้อย สบเมย และ ปางมะผ้า แม่ฮ่องสอนได้ชื่อว่า เมืองสามหมอก เนื่องจากเป็นเมืองในหุบเขา ล้อมรอบด้วยภูเขา สลับซับซ้อนทอดขนานไปกับทิวเขา ถนนธงชัยและทิวเขาแดนลาว ดังนั้น จึงถูกปกคลุมด้วยหมอกตลอดทั้งปี มีทิวทัศน์สวยงามตามธรรมชาติของเทือกเขาสลับซับซ้อนและป่าไม้นานาพันธุ์จน มีคำกล่าวว่าเปรียบเสมือนกับเป็นสวิตเซอร์แลนด์ของเมืองไทย
ทุ่งดอกบัวตองดอยแม่อูคอ
เมื่อปี พ.ศ. 2374 พระเจ้ามโหตรประเทศ ผู้ครองนครเชียงใหม่ให้เจ้าแก้วเมืองมา เป็นแม่กองนำไพร่พลช้างต่อและหมอควาญออกไปจับช้างป่ามาใช้งาน เจ้าแก้วเมืองมา ยกไพร่พลช้างช้างป่ามาใช้งานเจ้าแก้ว เมืองมายก ไพร่พลข้ามภูเขา มาทางตะวันตกของเชียงใหม่ ซึ่งมีช้างป่าชุกชุม โดยมอบหน้าที่ให้ พะกาหม่องเป็นผู้ควบคุม ดูแล เมื่อคล้องช้างได้เป็นจำนวนเพียงพอแล้ว จึงพากันเดินทางต่อไปถึงชุมชนบ้านป่าแห่งหนึ่งมีทำเลดีมีร่องธารน้ำและที่ราบ เหมาะแก่การฝึกช้างป่า จึงหยุดไพร่พลตั้งบ้านเรือนขึ้นที่นี่ และตั้งชื่อหมู่บ้านว่า "แม่ร่องสอน" หมายถึงที่มีร่องน้ำฝึกช้าง ต่อมาได้เพี้ยนเป็น "แม่ฮ่องสอน" ครั้นถึงปี พ.ศ. 2399 มีชาวไทยใหญ่อพยพมาหลบภัยสงครามอยู่ที่แม่ร่องสอนเป็นจำนนมาก โดยมีเจ้าฟ้าโกหล่านและชานกะเล เป็นหัวหน้าเมื่อมาอยู่ที่นี่ ชานกำเล ได้ช่วยหน่วยงานต่างๆ จนเป็นที่โปรดปรานของพะกาหม่องถึงกับยกลูกสาวชื่อนางไส ให้เป็นภรรยา ต่อมาชานกะเลอพยพครอบครัวลงใต้มา อยู่ที่เมืองกุ๋นลม หรือขุนยวมในปัจจุบัน ได้เป็นเข้าเมืองกุ๋นลมคนแรก ต่อมานางไสถึงแก่กรรม เจ้าฟ้า โกหล่าน ยกหลานสาวชื่อเจ้านางเมี๊ยะให้เป็นภรรยา ชานกะเลปกครองเมืองกุ๋นลม เจริญมั่งคั่งส่งส่วยต่อไม้ให้ได้มากมาย จนถึง พ.ศ. 2417 เจ้าอินทวิชยานนท์ จึงแต่งตั้งชานกะเลเป็นพญาสิงห นาถ ราชาแล้วสถาปนา เป็นเจ้าเมือง แม่ฮ่องสอนคนแรก จังหวัดแม่ฮ่องสอนจึงถือเอาต้นกำเนิดเมือง คือ ร่องน้ำ สอนช้า และช้างตัวเดียวเล่นน้ำ เป็น สัญลักษณ์ประจำจังหวัด จังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นที่รวมของชน เผ่าไทยและชาวไทยภูเขาหลายเผ่า าแต่โบราณ ผู้คนเหล่านี้ยังคงดำเนินชีวิต เรียบง่าย รักษาขนบธรรมเนียมประเพณีดังเดิม ไว้เฉกเช่นเมื่อหลายร้อยปีก่อน ประกอบด้วย ไทยใหญ่ ม้ง มูเซอ ลัวะ ลีซอ จีนฮ่อ และกะเหรี่ยง แม้ว่าการเดิน ทางเข้าสู่จังหวัดแม่ฮ่องสอนจะสะดวกขึ้นมากในปัจจุบัน แต่ก็มิได้ทำให้ความเเป็นอยู่ที่เคยสงบเงียบ และการ ดำเนินชีวิตอย่างเรียบง่ายของชาวแม่ฮ่องสอน เปลี่ยนแปลงไปมากนัก ฉะนั้นนอกจากสถานที่ท่องเที่ยว ซึ่งมี อยู่มากมายทั้งที่เป็นโบราณสถานโบราณวัตถุ อันเป็นศิลปวัฒนธรรมประเพณีนับ ตั้งแต่บ้านเรือน ที่อยู่อาศัยซึ่ง เป็น บ้านไม้ชั้นเดียวหรือสองชั้นแบบโบราณหรือบ้านแบบไทยใหญ่ สร้างด้วยไม้ มีใต้ถุนสูง หลังคามุง ด้วยใบตอง ตึง ตลอดจนการแต่งกายแบบพื้นเมืองซึ่งเรียกกันว่า ชุดไต คือ ชุดผู้ชาย นุ่งกางเกงคล้ายกางเกงจีนหรือ กางเกง ชาวเล สวมเสื้อคอกลม แขนยาวป้ายแบบจีน ผู้หญิงนุ่งผ้าถุงยาว สวมเสื้อทรงกระบอกตัวสั้นเพียงเอว ภาษาที่ใช้
ทิศเหนือ     ติดต่อกับรัฐฉานแห่งสหภาพพม่า
ทิศใต้         ติดต่อกับอำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก
ทิศตะวันออก  ติดต่อกับจังหวัดเชียงใหม่
ทิศตะวันตก     ติดต่อกับสหภาพพม่า
ทิศเหนือ ติดกับรัฐเชียงตุงของประเทศพม่า
ทิศใต้ ติดกับจังหวัดลำพูน และ จังหวัดตาก
ทิศตะวันออก ติดกับ จังหวัดลำปาง จังหวัดเชียงราย และ จังหวัดลำพูน
ทิศตะวันตก ติดกับจังหวัดแม่ฮ่องสอน
1. โดยรถยนต์ส่วนตัว
มีให้เลือก 3 เส้นทาง คือ
- เส้นทางแรก ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 ไปจนถึง อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 106 จากนั้นเลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 1103 เส้นทางนี้จะผ่านเข้าสู่อำเภอฮอด  แล้วจึงใช้ทางหลวง หมายเลข 108 สู่จังหวัดแม่ฮ่องสอนมีถนนเพียงสายเดียว คือ ทางหลวงหมายเลข 108 ผ่านอำเภอ หางดง สันป่าตอง จอมทอง ฮอด แม่สะเรียง แม่ลาน้อย และขุนยวม มาถึงอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน รวมระยะทางประมาณ 349 กิโลเมตร เส้นทางสายนี้ระยะทางไกลเป็นทางตัดขึ้นเขาสูง แต่มีความสวยงามและคดเคี้ยวนับได้มากถึง 1,864 โค้ง
- เส้นทางที่ 2 ใช้ทางหลวงสายเอเชีย ผ่านจังหวัดนครสวรรค์ กำแพงเพชรจนถึงลำปาง จากนั้นเข้าทางหลวง หมายเลข11 จนถึงเชียงใหม่จากเชียงใหม่ ไปแม่ฮ่องสอนเส้นทางที่เป็นที่โปรดปรานของนักท่องเที่ยวเป็นเส้น ทางขึ้น เหนือ เข้าทางอำเภอแม่แตง-อำเภอปาย โดยใช้ทางหลวงหมายเลข 107   แล้วเข้า แยกซ้ายสู่แม่แตงตาม ทางหลวงหมายเลข 1095 หรือที่เรียกโดยทั่วไปว่าเส้นทางสายแม่มาลัย-ปาย ตัดจากอำเภอแม่แตง จังหวัด เชียงใหม่ เข้าสู่อำเภอปาย จนถึงแม่ฮ่องสอน เส้นทางนี้ยังเป็นเส้นทางผ่านไปยังสถานที่ท่องเที่ยวอื่นๆ ด้วย อาทิ ห้วยน้ำดัง และถ้ำต่างๆ เป็นถนนลาดยางอย่างดีตลอดสาย
- เส้นทางที่ 3 เส้นทางนี้สั้นกว่าเส้นทางแรก แต่ระหว่างทางจะไม่มีปั๊มน้ำมันใหญ่ๆและสิ่งอำนวยความสะดวก ออกจากเชียงใหม่ ใช้ทางหลวงหมายเลข 108 ผ่านอำเภอ หางดง สันป่าตอง จอมทอง ฮอด จนถึงหลักกิโลเมตรที่ 20 เลี้ยวขวาไปตามทางหลวงหมายเลข 1088 ผ่านอำเภอแม่แจ่มไปเลี้ยวซ้ายเข้า ทางหลวงหมายเลข 1263 ที่สายม แยกแม่ศึก บ้านแม่นาจร ผ่านปางอุ๋ง แยกดอยแม่อูคอแล้วมาเลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 108 ผ่านอำเภอ เมือง ฯ
2. โดยรถโดยสารประจำทาง
จากกรุงเทพ-แม่ฮ่องสอนมีรถปรับอากาศเดินทางสู่จังหวัดแม่ฮ่องสอนของสมบัติทัวร์ รายละเอียดเพิ่มเติมที่ https://www.sombattour.com/
3.จากเชียงใหม่ -แม่ฮ่องสอน
มีรถโดยสารประจำทางทั้งธรรมดาและปรับอากาศ วิ่งบริการ 2 เส้นทางคือ
- สายเชียงใหม่-แม่สะเรียง-แม่ฮ่องสอน (ทางหลวงหมายเลข 108) มีบริการวันละหลายเที่ยว ตั้งแต่เวลา 06.30-21.00 น. ใช้เวลาเดินทางถึงอำเภอแม่สะเรียง4 ชั่วโมง ถึงแม่ฮ่องสอน 8 ชั่วโมง
- สายเชียงใหม่-ปาย-แม่ฮ่องสอน
(ทางหลวงหมายเลข 107 และ 1095) มีบริการวันละหลายเที่ยว ตั้งแต่เวลา 07.00-12.30 น. ใช้เวลาใน การเดินทางประมาณ 6 ชั่วโมง รายละเอียดติดต่อ บริษัทเปรมประชาขนส่ง จำกัด โทร. (053) 244737, 242767 นอกจากนี้ยังมีรถวิ่งระหว่างแม่ฮ่องสอนและแม่สะเรียง ตั้งแต่เวลา 7 โมงเช้า ถึง ตี 1 รายละเอียดสอบถามสถานี ขนส่งแม่ฮ่องสอนโทร. 0 5368 1347
 ติดตามไปด้วยกันใน Facebook