พระธาตุสี่จอม  อันได้แก่ วัดพระธาตุจองแจ้ง วัดพระธาตุจอมทอง วัดพระธาตุจอมกิตติ วัดพระธาตุจอมมอญ เป็นฉายาสะท้อน ความศักดิ์สิทธิ์ของอำเภอแม่สะเรียงว่า “ดินแดนพระธาตุสี่จอม”  โดยทั้ง 4 วัด ตั้งอยู่บนดอยหรือภูเขา ทั้ง 4 ทิศของเมืองแม่สะเรียงซึ่ง จะเรียกรวมกันว่า “พระธาตุสี่จอม” เป็นวัดคู่บ้านคู่เมือง ที่สร้างขึ้นเพื่อขอให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์คอยดูแลปกปักรักษาเมืองแม่สะเรียงแห่งนี้ วัดและพระธาตุทั้งสี่จอม คือโบราณสถานอันศักดิ์สิทธิ์ที่เป็นที่เคารพของชาวอำเภอแม่สะเรียง  ซึ่งผู้มาเยื่อนสามารถเข้าไปนมัสการเพื่อเป็น สิริมงคลแก่ตนเอง ที่ว่ากันว่า ใครสักการะพระธาตุครบทั้งสี่จอม จะเป็นผู้ประเสริฐไปด้วยภูมิปัญญา โดยเมื่อมาถึงตัวอำเภอแม่สะเรียง จะเจอกับ วัดจอมแจ้งก่อนซึ่งตั้งอยู่ตรงข้ามกับพิพิธภัณฑ์แม่สะเรียง จากนั้นก็มายังพระธาตุจอมทองซึ่งตั้งอยู่ในเส้นทางเดียวกับ พระธาตุจอมแจ้งเข้าไปในซอยจะสังเกตพระพุทธรูปองค์ใหญ่ตั้งอยู่บนเขา เมื่อผ่านเข้ามาในเมืองผ่านสะพานปูนข้ามแม่น้ำยวมออก นอกเมืองไปเล็กน้อยไม่ไกลจากหมู่บ้านกะเหรี่ยงพะมะลอจะถึงพระธาตุจอมมอญ และต่อด้วยพระธาตุจอมกิตติ วัดพระธาตุจอมกิตติและ วัดพระธาตุจอมมอญนั้น ไปทางเดียวกัน เพียงแต่พระธาตุจอมมอญต้องแยกไปจากทางสายหลักไปนิดหน่อย

พระธาตูสี่จอม
วัดจอมแจ้ง  หรือ วัดพระธาตุจอมแจ้ง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอแม่สะเรียง ตรงทางเข้าเมืองอำเภอแม่สะเรียง ใกล้กับ พิพิธภัณฑ์อำเภอแม่สะเรียง อยู่ใกล้ตัวอำเภอแม่สะเรียงมากที่สุด ด้านหน้าวัดมีบันไดนาคทางขึ้น/ลงด้านหน้า  ภายในวัดพระธาตุจอมแจ้ง ด้านหลังมีพระธาตุจอมแจ้งประดิษฐานอยู่สององค์  มีศิลปกรรมแบบล้านนาแบบผสมผสาน และมีพระธาตุคู่บ้านคู่เมืองประดิษฐานอยู่ บริเวณโดยรอบของวัด จะมีจุดชมวิวมองไปทางด้านทิศตะวันออกจะเห็นภาพทุ่งนา และบ้านเรือนของชาวอำเภอแม่สะเรียง ถือว่าเป็นวัดที่ อยู่พระธาตุสี่จอมซึ่งเป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองของอำเภอแม่สะเรียง  ซึ่งได้แก่ วัดพระธาตุจอมแจ้ง วัดพระธาตุจอมทอง วัดพระธาตุจอมมมอญ วัดพระธาตุจอมกิตติ  แต่ละวัดจะมีพระธาตุอยู่บนเขา ทั้ง 4 ทิศของเมือง คนที่นี่เขาจะเรียกรวมกันว่า “พระธาตุสี่จอม” วัดจอมแจ้งอยู่ติดริมถนนเส้นทางหลวงหมายเลข ๑๐๘ (เชียงใหม่ – แม่สะเรียง – แม่ฮ่องสอน)จะมีทางแยกซ้ายเข้าอำเภอแม่สะเรียง และติดทางแยกไปวัดพระธาตุจอมทอง
วัดจอมแจ้ง
วัดจอมแจ้ง วัดจอมแจ้ง
วัดจอมแจ้ง วัดจอมแจ้ง
วัดจอมแจ้ง วัดจอมแจ้ง
วัดจอมแจ้ง วัดจอมแจ้ง
2.วัดพระธาตุจอมทอง
วัดจอมทอง เป็นพระธาตุคู่บ้าน คู่เมืองเช่นเดียวกัน ตั้งอยู่เส้นทางเดียวกับวัดจอมแจ้ง วัดจอมทองมีจุดเด่นอยู่ที่พระพุทธรูปหลวงพ่อโต พระพุทธมณี มิ่งมงคล” ก่ออิฐถือปูน สูง 15 เมตร หน้าตักกว้าง 19 เมตร ประดิษฐานอยู่บนยอดเขา สร้างขึ้นเมื่อ 12 มีนาคม 2532 เป็นพระพุทธรูปที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในจังหวัดแม่ฮ่องสอน สร้างถูกต้องตาม พุทธลักษณะ 32 ประการของพระพุทธเจ้า บนลานพระพุทธรูปนี้ สามารถชมทิวทัศน์อันสวยงามของอำเภอแม่สะเรียงและทุ่งนาสีเขียวได้ โดยเฉพาะในเวลาเย็นตรงวัดจอมทองถือว่า เป็นจุดชม พระอาทิตย์ตกยามเย็นที่งดงามมาก
วัดพระธาตุจอมทอง
วัดพระธาตุจอมทอง วัดพระธาตุจอมทอง
วัดพระธาตุจอมทอง วัดพระธาตุจอมทอง
วัดพระธาตุจอมทอง วัดพระธาตุจอมทอง
วัดพระธาตุจอมทอง วัดพระธาตุจอมทอง
วัดพระธาตุจอมทอง วัดพระธาตุจอมทอง
วัดพระธาตุจอมทอง วัดพระธาตุจอมทอง
วัดพระธาตุจอมทอง วัดพระธาตุจอมทอง

3.วัดพระธาตุจอมกิตติ
ตั้งอยู่ที่บ้านจอม กิตติ หมู่ 13 ตำบลแม่ยวม สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย เนื้อที่ 80 ไร่ สร้างเมื่อปี 2256 เป็นที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ที่เก่าแก่องค์หนึ่ง ที่ชาวบ้านศรัทธา และสักการะบุชา เป็นลักษณะสถูปแบบล้านนา วัดพระธาตุจอมกิติ ตั้งอยู่ห่างจากอำเภแแม่สะเรียง2 กิโลเมตร ตามเส้นทางสายแม่สะเรียง-แม่สามแลบ แยกทาซ้ายจากสะพานข้ามแม่น้ำยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นทางลูกรังขึ้นภูเขา จุดเด่นของวัดพระธาตุจอมกิติสามารถชมทิวทัศน์อันสวยงามของอำเภอแม่สะเรียงได้เช่นกัน

วัดพระธาตุจอมกิตติ
วัดพระธาตุจอมกิตติ วัดพระธาตุจอมกิตติ
วัดพระธาตุจอมกิตติ วัดพระธาตุจอมกิตติ
วัดพระธาตุจอมกิตติ วัดพระธาตุจอมกิตติ
วัดพระธาตุจอมกิตติ วัดพระธาตุจอมกิตติ
วัดพระธาตุจอมกิตติ วัดพระธาตุจอมกิตติ
4.วัดพระธาตุจอมมอญ
พระธาตุจอมมอญ ตั้งอยู่ที่ หมู่ 9 ตำบลบ้านกาด ชาวบ้านถือว่า เป็นพระธาตุศักดิ์สิทธิ์องค์หนึ่ง มีลักษณะ สถาปัตยกรรมเป็นเจดีย์แบบ ล้านนาเก่าแก่  ทั้งยังได้ชม “รอยเท้าอรหันต์ 7 ขวบ” มีงานฉลองในเดือนกรกฎาคมของทุกปี พระพุทธรูปหลวงพ่อ โตก่ออิฐถือปูน สูง 15 เมตร หน้าตักกว้าง 19 เมตร  พระธาตุจอมมอญถือว่ามีจุดชมวิวที่สวยที่สุด ทั้งทุ่งนา แม่น้ำ และบ้านเรือน
พระธาตุจอมมอญ
วัดพระธาตุจอมมอญ วัดพระธาตุจอมมอญ
วัดพระธาตุจอมมอญ วัดพระธาตุจอมมอญ
วัดพระธาตุจอมมอญ วัดพระธาตุจอมมอญ
วัดพระธาตุจอมมอญ วัดพระธาตุจอมมอญ

ตำนานพระธาตุสี่จอม
มีตำนานเล่าขานสืบกันมาเกี่ยวกับพระธาตุทั้งสี่จอมว่า มีพระฤาษีสี่ตนเป็นพี่น้องกันได้เป็นผู้ริเริ่มสร้างพระธาตุสี่มุมเมืองยวม  คือ พระธาตุจอมมอญ พระธาตุจอมแจ้ง พระธาตุจอมทอง พระธาตุจอมกิตติ พระฤาษีทั้งสี่พี่น้องเป็นผู้มีตบะเดชะ มีวิทยาคมแก่กล้ามาก ได้ศึกษาเล่าเรียนเพียรปฏิบัติจากพระฤาษีอีกองค์หนึ่งผู้เป็นอาจารย์ซึ่งมี ฤทธิ์มากและมีอายุมากแล้ว ได้บำเพ็ญเพียรอยู่ในถ้ำแห่งหนึ่ง ทางเหนือของเมืองยวมกล่าวกันว่าถ้ำนั้น ชื่อถ้ำเหง้า หลังจากท่านฤาษีทั้งสี่ตนพี่น้องเรียนศิลปศาสตร์ต่างๆ จนจบแล้ว จึงกราบลาอาจารย์ไป บำเพ็ญเพียรสร้างบารมีต่อ และได้สร้างพระธาตุทั้งสี่จอมขึ้นมา พระฤาษีทั้งสี่ตนนั้นมีความเก่งไปคนละด้าน

ฤาษีผู้พี่เก่งในทางรักษาโรคสามารถปรุงยาชุบชีวิตคนตายให้ฟื้นคืนชีพได้ตั้งสำนักอยู่ ณ ดอยจอมกิตติ
พระฤาษีผู้น้องรองลงมาเก่งในทางเล่นแร่แปร ธาตุสามารถแปรเปลี่ยนธาตุหรือซัดตะกั่วให้เป็นทองก็ทำได้ ตั้งสำนัก อยู่ชื่อว่า ดอยจอมทอง
พระฤาษีผู้น้องที่สามเก่งในทางอาคม ไสยศาสตร์ทั้งหลาย พำนักอยู่ที่ดอยจอมแจ้ง
ฤาษีผู้น้องท้ายสุดเก่งในทางเรียกฝนเรียกลมด้วยอำนาจแห่งพลังจิต สำเร็จกสิณอภิญญา สามารถเดินเหินบนน้ำหรือ เหาะขึ้นไป บนอากาศก็ได้ด้วยอำนาจแห่งวาโยกสิณ เพ่งลมจนกายเบาใจเบาพาตัวเองลอยละลิ่วไปในอากาศได้พระฤาษีตนสุดท้ายนี้พำนักอยู่ ณ ดอยจอมมอญ

 ติดตามไปด้วยกันใน Facebook