คุ้มเจ้ายอดเรือน ตั้งอยู่ใน อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน เป็นอาคารที่เก่าที่สุดหลังหนึ่งในเขตกำแพงเมืองลำพูน เป็นเรือนพักอาศัย ซึ่งเจ้าหลวงจักรคำขจรศักดิ์ เจ้าผู้ครองนครลำพูนองค์สุดท้าย สร้างขึ้นเพื่อมอบให้แก่ชายาเจ้ายอดเรือน ชายาองค์สุดท้าย เมื่อปี พ.ศ.2470 ซึ่งมีความเก่าแก่และยังคงรักษาสภาพเดิมไว้ค่อนข้างสมบูรณ์ ประกอบด้วย อาคารเรือนไม้ ข่วง ลานดินกว้างหน้าบ้าน ต้นไม้มงคล ยุ้งข้าว บ่อน้ำและส่วนประกอบอื่น ๆ ปัจจุบันคุ้มเจ้าเรือน เปิดให้บุคคลทั่วไปได้เข้าชมมีวัตถุประสงค์ เพื่อใช้เป็นแหล่ง ศึกษาหาความรู้ด้านสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์ของเมืองลำพูน เป็นการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมให้มีสภาพ สมบูรณ์ และสามารถใช้เป็นสถานที่จัดแสดงอาคารโครงสร้างบ้านเก่า สิ่งของ เครื่องใช้พื้นบ้าน และข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ เจ้าผู้ครองนครลำพูน อีกทั้งเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวอีกด้วย

คุ้มเจ้ายอดเรือน

ลักษณะเรือน ของคุ้มเจ้ายอดเรือนหลังนี้ ตัวเรือนทำด้วยไม้สัก เป็นแบบเรือนสรไน ชั้นดียวใต้ถุนสูง หน้าจั่ว สรไน ที่สร้างด้วย ไม้กลึงท่อนเดียว อันเป็นเทคนิคโบราณหายากยิ่ง ทำให้ได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่นจากสมาคมสถาปนิกสยามฯ  มีหลังคาทรงจั่ว ผสมปั้นหยา (มนิลา) มุงกระเบื้องคอนกรีต เรือนใหญ่มี 5 ห้อง เรือนรองมี 3 ห้อง มีชานใหญ่เปิดโล่งเชื่อมเรือนใหญ่และเรือนรองที่วาง ขนานกัน สุดชานมีเรือนเล็กเป็นห้องอาบน้ำและห้องส้วม บันไดขึ้นเรือนอยู่ด้านตะวันตกของเรือน มีเสาแหล่งหมาสูงรับหลังคาคลุมบันได ที่ต่อเป็นหลังคาสตูปคลุมชานบันได และเป็นทางเข้าห้องรับแขกและห้องเล็กต่อเนื่องจนถึงชานใหญ่

สล่าประจวบ ธิแจ้ ผู้มีความรู้และประสบการณ์ ด้านเรือนพื้นเมืองโบราณของจังหวัดลำพูน ได้ให้ความเห็นว่า ไม้สักที่ใช้สร้าง คุ้มเจ้ายอดเรือน แปรรูปด้วยเลื่อยมือและขวานถากไม้ทุกแผ่น ไม่ได้ใช้กบไสไม้แต่อย่างใด ตัวเรือนก็ไม่ได้ใช้เหล็กยึดติดกับเสาปูน ที่รองรับอยู่ใต้ถุน เพียงวางกันไว้ สามารถยกเรือนขึ้นได้ทั้งหลัง ส่วนฝาบ้านจะตีไม้ไขว้ เรียกว่า เบ็งไม้และจะเบ็งไว้ทุกมุมด้านในของ ตัวบ้าน เพื่อเพิ่มความแข็งแรงให้กับตัวบ้าน ทั้งนี้ ภายในห้องต่างๆ ของคุ้มเจ้ายอดเรือน ก็ยังมีข้าวของเครื่องใช้ตั้งแต่สมัยอดีตให้ชม รวมทั้งข้อมูลประวัติความเป็นมาของเจ้ายอดเรือนและข้อมูลอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย นอกจากความงามในด้านสถาปัตยกรรมของตัวเรือน ทีเก่าแก่และทรงคุณค่า คุ้มเจ้ายอดเรือน ยังเปรียบเสมือนสถานที่ให้คนรุ่นหลังได้รำลึกถึง และทำความรู้จักกันกับ เจ้ายอดเรือนในฐานะ ชายาเจ้าหลวงจักรคำฯ เจ้าผู้ครองนครลำพูนองค์สุดท้าย

การเดินไปคุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน จะอยู่บนซอยรถแก้วจากหน้าพิพิธภัณฑ์ชุมชนเมืองลำพูนแล้วเลี้ยวซ้ายตรงสี่แยกซอยรถแก้ว เข้าซอยไป ประมาณ 300 เมตร คุ้มเจ้ายอดเรือนจะอยู่ฝั่งซ้ายมือ

คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
คุ้มเจ้ายอดเรือน
 ติดตามไปด้วยกันใน Facebook