เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน โครงการพระราชดำริแหลมผักเบี้ย  ตั้งอยู่ที่ อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี ถือเป็นอีกหนึ่ง สถานที่ที่ได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวและนักดูนกจำนวนมาก ที่เดินทางเข้ามาเที่ยวชมและศึกษาเรียนรู้เรื่อง ของระบบนิเวศ ป่าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์ อีกทั้งยังแหล่งดูนกที่สำคัญและหายากอีกแห่งหนึ่งของประเทศ  ตลอดสองข้างทางในการเดินศึกษาเส้นทาง ธรรมชาติป่าชายเลน นักท่องเที่ยวสามารถใช้สะพานไม้ซึ่งมีระยะทางประมาณ 850 เมตร เดินชมธรรมชาติไปเรื่อยๆ จนไปถึง ปากอ่าว ระหว่างทางเดินเต็มไปด้วยต้นแสมและโกงกางที่ขึ้นอย่างหนาแน่น มีความร่มรื่น เย็นสบาย และชุกชุมไปด้วยสัตว์น้ำ สัตว์หน้าดิน เช่น ปลาตีน ปูแสมและปูก้ามด้าม ที่แสดงถึงความสมบูรณ์ของธรรมชาติ อีกทั้งระหว่างทางเดินจะมีข้อมูลความรู้เกี่ยว กับป่าชายเลนอยู่เป็นระยะ เช่น ความสำคัญของป่าชายเลนในการบำบัดน้ำเสียชุมชนและความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับระบบนิเวศน์ป่าชายเลน  สภาพพื้นที่ป่าชายเลน รวมทั้งชื่อชนิดพันธุ์ไม้และสัตว์หน้าดินที่พบมากในบริเวณนั้น ๆ  นอกจากนี้พื้นที่แห่งนี้ ยังเป็นแหล่งดูนกที่สำคัญ และหายากนานาชนิด จึงเป็นที่ตื่นตาตื่นใจของนักดูนก เช่น นกยาง, นกอีเสือหัวดำ, นกอีแพรดแถบอกดำ, นกกระเต็นอกขาว, นกกาน้ำเล็ก นกกระจ้อยป่าโกงกาง นกกางเขนบ้าน, นกกินเปรี้ยว, นกกรีดน้ำ ,นกเด้าดิน ,นกยางเปีย ที่มีสีสันสวยงามและออกหากิน บริเวณป่าชายเลนซึ่งถือเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความอุดมสมบูรณ์ จนสถานที่แห่งนี้ได้รับการขนานนามว่าเป็น 1 ใน 10 สถานที่ดูนก ที่ดีที่สุดของประเทศไทย

เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
ผืนป่าชายเลนแห่งนี้ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย สืบเนื่องจากพระมหากรุณาธิคุณแห่ง องค์พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช  ทรงมีพระราชดำริด้านปัญหาขยะและน้ำเสีย โดยมีวัตถุประสงค์หลัก คือ การศึกษาวิจัยหาเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการแก้ไขปัญหาน้ำเสียและขยะชุมชนที่ประหยัด สะดวก ทำได้ง่าย โดยยึดหลักการ "ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ" และสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับพื้นที่อื่นๆ ในประเทศได้ โดยโครงการนี้ สามารถบำบัดน้ำเสียได้ 1 ใน 5 ของเขตเทศบาลเมืองเพชรบุรี  โดยน้ำเสียจะถูกส่งมาตามท่อด้วยความยาวกว่า 18 กิโลเมตร เพื่อเข้าสู่ระบบบำบัดที่ไม่ต้องพึ่งพา เทคโนโลยีชั้นสูง และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นสถานที่ทำการศึกษาวิจัยการกำจัดขยะแบบประหยัด และการบำบัดน้ำเสีย โดยวิธีธรรมชาติก่อนปล่อยลงสู่ทะเล ระบบบำบัดน้ำเสียโครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อม แหลมผักเบี้ย  มี 4 ระบบ คือ

- ระบบแรก คือ บ่อบำบัดน้ำเสีย เวลาที่มีน้ำเสียไหลมาแต่ละบ่อก็จะไหลล้นผ่านอาคารระบายน้ำด้านบน และเชื่อมต่อกันทางตอนล่างของ บ่อถัดไปเป็นลำดับก่อนที่จะนำคืนสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ

- ระบบที่สอง คือ ระบบพืชและหญ้ากรองน้ำเสีย ซึ่งให้พืชช่วยบำบัดนำเสียโดยการให้น้ำเสียไหลผ่านแปลงหญ้าและหญ้าที่ดีที่สุดก็คือ หญ้าธูปฤาษี ที่ช่วยปล่อยออกซิเจนจากรากลงไปเติมน้ำให้กลายเป็นน้ำดีได้ และเมื่อครบ 90 วัน ก็จะตัดพืชออก พอตัดแล้วก็นำไป ให้กลุ่มแม่บ้านทำเครื่องสานเพื่อเพิ่มประโยชน์และสามารถสร้างรายได้ให้กับกลุ่มแม่บ้านได้

- ระบบที่สาม คือ ระบบพื้นที่ชุ่มน้ำเทียม กลไกก็จะคล้ายกับระบบพืชและหญ้ากรอง แต่จะแตกต่างกันด้วยวิธีการ

- ระบบที่สี่ คือ ระบบแปลงพืชป่าชายเลน โดยการให้ธรรมชาติบำบัดด้วยตัวของมันเองตามระยะเวลาการขึ้นลงของน้ำทะเลในแต่ละวัน อาศัยระบบรากของพืชป่าชายเลนช่วยปล่อยก๊าซออกซิเจนเติมให้กับน้ำเสียและจุลินทรีย์ในดินและชาวบ้านจะไม่เข้ามายุ่ง เพราะเป็น พื้นที่ของงานวิจัยและเมื่อมีโครงการฯ เข้ามาชาวบ้านก็จะเริ่มอนุรักษ์โดยการไม่ปล่อยน้ำเสียลงแม่น้ำ หรือว่าถ้าเขาจะปล่อยก็จะใช้ผ่าน ถังดักไขมัน หากบ้านไหนยังไม่มี ชาวบ้านจะมารับถังดักไขมันที่โครงการฯ ได้
รายละเอียดเพิ่มเติม
โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อม แหลมผักเบี้ย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ โทรศัพท์ 0 3244 1264-5 หรือ www.lerd.org ที่นี่ไม่เสียค่าใช้จ่าย หากต้องการที่จะเข้ามาชมป่าชายเลน  สามารถแจ้งที่หน้าประตูทางเข้า จากนั้นลงชื่อและขับรถเข้าไปชมตามจุด ต่างๆ ได้เลย หากไม่มีรถส่วนตัวจะมีรถรางนำชมยังจุดต่างๆ แต่ต้องรอให้ผู้โดยสารเต็มจึงจะออกรถ หรือหากมาเป็นหมู่คณะ สามารถติดต่อแจ้งล่วงหน้า

การเดินทาง จากกทม.ใช้เส้นพระราม 2-สมุทรสงคราม กม. 72 เลี้ยวซ้ายเข้าคลองโคน ใช้เส้นทางคลองโคลน บางตะบูน-บ้านแหลม-หาดเจ้าสำราญ-ชะอำ โครงการพระราชดำริ แหลมผักเบี้ยอยู่ระหว่างเส้นทางเลียบชายทะเลจากหาดเจ้าสำราญไปยังอำเภอบ้านแหลม ทางเข้าอยู่ข้างวัดสมุทรโคดม
ทางเข้าโครงการ
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
รถรางนำเที่ยว
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
ที่จอดรถด้านหน้าป่าชายเลน
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เริ่มเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
นกนา นา ชนิด
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
มีป้ายให้ความรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศป่าชายเลนเป็นระยะ
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
หอคอยชมวิวมองเห็นผืนป่าชายเลนสีเขียว
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
ป่าโกงกางช่วงสุดท้ายก่อนถึงปากอ่าวเป็นอุโมงค์สวยงาม
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
สุดทางที่เวิ้งอ่าวมองเห็นชายทะเล
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนแหลมผักเบี้ย 
 ติดตามไปด้วยกันใน Facebook