คลองบางหลวง คือชุมชนเก่าแก่ริมน้ำ ซึ่งมีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา คลองบางหลวง หรือ คลองบางกอกใหญ่ เดิมเคยเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาสายเดิมมาก่อน แต่เพราะเป็นแม่น้ำช่วงที่โค้งอ้อมกินบริเวณกว้าง เวลาแล่นเรือผ่านมาจึงทำให้เสียเวลาในการเดินทางไปมาก ครั้งนั้น สมเด็จพระชัยราชาธิราชพระมหากษัตริย์ ในแผ่นดิน กรุงศรีอยุธยาจึงโปรดเกล้าฯให้มีการขุดคลองลัดขึ้น ในปี พ.ศ.2065 เพื่อร่นระยะทางและระยะเวลา สำหรับบรรดาพ่อค้าต่างชาติที่จะมาค้าขายเจริญ สัมพันธไมตรีกับอาณาจักรอยุธยา

ภายหลังจากขุดคลองแล้ว คลองที่ขุดกลับมีขนาดใหญ่โตขึ้นเพราะกระแสน้ำไหลมากัดเซาะชายฝั่งให้กว้างขึ้น ขณะที่แม่น้ำสายดั้งเดิมค่อยๆ เล็กลง กลายสภาพเป็นคลองสายหนึ่งเท่านั้น ปัจจุบันปากคลองทางฝั่งโรงพยาบาล ศิริราชเรียกกันว่า "คลองบางกอกน้อย" ส่วนปากคลองอีกด้านหนึ่งทางป้อมวิไชยประสิทธิ์เรียกกันว่า "คลองบางกอกใหญ่" ส่วนเหตุที่เรียกคลองบางกอกใหญ่ว่าคลองบางหลวงก็เนื่องจาก เมื่อคราวที่สมเด็จพระเจ้า ตากสิน มาสร้างราชธานีใหม่ที่กรุงธนบุรีนั้นข้าราชการขุนนางชั้นผู้ใหญ่หลายต่อหลายท่านมาจับจองสร้างบ้านกัน อยู่ริมคลอง บางกอกใหญ่ เพราะเป็นบริเวณใกล้เคียงกับพระราชวังกรุงธนบุรี ชาวบ้านจึงเรียกคลองแถบนี้อีก ชื่อหนึ่งว่า "คลองบางข้าหลวง" และเหลือเพียง "คลองบางหลวง" ในที่สุด
 |
 |
คลองบางหลวงทุกวันนี้เป็นที่ตั้งของชุมชนที่เรียกว่า “ชุมชนริมคลองบางหลวง” ปัจจุบันยังเต็มไปด้วยกลิ่น อายในอดีต เราสามารถพบเห็นวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมของชาวบ้านแถบนี้ ไม่ว่าจะเป็นบ้านไม้ชั้นเดียวรูปทรงเก่าแก่ วัดวาอารามที่แสนสงบร่มเย็น ตลอดทั้งลำคลองมีปลาสวายตัวโตๆ จำนวนมากดำผุดดำว่ายอยู่ในน้ำ เด็กๆ วิ่งเล่น กันสนุกสนาน ส่วนคนเฒ่าคนแก่คอยมองตามและยิ้มด้วยความเอ็นดู ในขณะที่เรือหางยาวสีสวยและเรือเมล์แล่น ผ่านไปมาเกือบตลอดทั้งวัน และนี่ก็คือเสน่ห์และความน่าสนใจของที่นี่ สำหรับการเยี่ยมชม ชุมชนริมคลองบาง หลวง เริ่มจากวัด คูหาสวรรค์ หรือหากมาทางจรัญสนิทวงศ์ซอย 3 เข้ามาสุดซอย และข้ามสะพาน มาก็จะเจอบ้าน เก่าที่นำมาปัดโฉมใหม่เป็นร้านค้า ร้านกาแฟ สำหรับนั่งทานชมวิวรืมคลอง เป็นระยะทางเดินสั้นๆ ไปจนถึง บ้านศิลปิน
เริ่มจากชุมชนวัดคูหาสวรรค์หรือซอบจรัญสนิทวงศ์ซอย 3 ก็จะเจอบ้านเก่าและร้านค้าต่างๆเรียงกันดังนี้
1 ร้านดีเลิศ
เป็นร้านขายกาแฟและเครื่องดื่ม น้ำปั้นประเภทต่างๆ ร้านนี้ตกแต่งแบบย้อนยุคเน้นกลิ่นอายแบบ Retroโดย นำข้าวของเครื่องใช้ในอดีตที่เจ้าของสะสมไว้ แล้วยังมีโปสการ์ดเก๋ๆ ขายอีกด้วย
2. ร้าน River of Alphabets
ตั้งยู้ข้างๆร้านดีเลิศ มีหนังสือจากสำนักพิมพ์เล็กๆ ที่รู้จักกันมาวางจำหน่าย และยังมีหนังสือให้เช่า ซึ่งคนแถวนี้มัก จะนิยมเช่าจำพวกวรรณกรรมเด็ก แต่หากมาเที่ยวแล้วคิดอยากเขียนบันทึกก็มีสมุดโน้ต ดินสอปากกา ให้เลือกซื้อ เขียนไปตักไอศกรีมโฮมเมดของทางร้านกินไปให้เพลินๆ มีหลายรสให้เลือก ส่วนใหญ่ขายเป็นรสชาติของผลไม้ ปกติที่ร้านเปิดทุกวัน 10 โมงครึ่งถึง 6 โมงเย็น
3. ร้าน ริมคลอง
เป็นร้านที่แสดงผลงาน gallery รวมทั้งจำหน่ายด้วย ภาพส่วนใหญ่จะเป็นภาพเก่าของกรงุเทพในอดีต รวมทั้งภาพ วิถีชีวิตริมตลองบางหลวงด้วย บ้านศิลปิน
4. ร้านขายสินค้าโอทอป
ขายของที่ระลึก เช่น กระเป๋า พวงกุญแจ เสื้อ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร และของใช้จิปาถะมากมาย
5.บ้าน ศ.จิตรกร
บ้านที่โชว์งานศิลปะต่างๆ รวมทั้งรับวาดภาพเหมือนโดยใช้เวลาเพียง 15 นาที
6. ร้านบ้านของเล่น
องเล่นมากมายในสมัยอดีต อีกมุมหนึ่งของร้านก็จะขายกาแฟเครื่องดื่มด้านหน้าตกแต่งด้วย ของโบราณเช่นปิ่นโต รุ่นเก่าหลายขนาด กระป๋องนมตราหมีโบราณ มีที่ให้นั่งรับประมานริมน้ำแบบสบายใจ รวมทั้งมีของประดับตกแต่ง ต่างๆ ที่น่าสนใจ
 |
 |
บ้านศิลปิน" เป็นบ้านเก่าของ "ตระกูลรักสำรวจ" ตระกูลช่างทองเก่าแก่ ซึ่งทายาทรุ่นสุดท้ายได้ขายบ้านหลังนี้ ให้กับคุณชุมพล อักพันธานนท์ เพื่อปรับปรุงให้เป็นสถานที่แสดงงานศิลป์ เป็นที่รวมตัวของของ กลุ่มศิลปินที่รัก งานศิลปะ บ้านศิลปินเป็นอาคารไม้ทรงมะนิลารูปตัวแอลที่สร้างล้อมรอบเจดีย์เก่าซึ่ง เป็นเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสอง สันนิษฐานว่าเป็นหนึ่งในสี่ของเจดีย์แต่ละทิศที่กำหนดเขตพื้นที่เก่าของวัด กำแพง ด้านบนของตัวอาคารเปิดเป็น แกลเลอรี่แสดงงานศิลปะทั้งภาพวาดและภาพถ่ายให้ ได้ชมกัน ถือเป็นบ้านไม้แห่งแรกที่ปลุกชีวิตให้ชุมชนคลอง บางหลวงให้กลับมาคึกคักอีกครั้ง ถือเป็นไฮไลท์ของที่นี่เลยก็ว่าได้ บ้านศิลปินเป็นอาคารไม้ทรงมะนิลา รูปตัวแอล ที่สร้างล้อมรอบเจดีย์เก่าซึ่งเป็นเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสอง สันนิษฐานว่าเป็นหนึ่งในสี่ของเจดีย์แต่ละทิศ ที่กำหนดเขตพื้นที่เก่าของวัดกำแพง ภายหลังอาคารหลังนี้ได้ถูกปรับปรุงใหม่โดยกลุ่มศิลปิน เพื่อเป็นที่รวมตัว ของผู้ที่ทำงานและรักงานศิลปะ โดยยังคงสภาพเก่าของตัวอาคารไว้ได้อย่างสมบูรณ์ เพราะเจ้าของตั้งใจจะทำทุก อย่างให้กลมกลืนกับชุมชน
ด้านบนของตัวอาคารเปิดเป็นส่วนแสดงงานศิลปะทั้งภาพวาดและภาพถ่ายให้ได้ชมกัน ส่วนด้านล่างแบ่งเป็นพื้นที่ ทำงานศิลปะต่างๆ ซึ่งหนึ่งในนั้นมีการทำเครื่องประดับรวมอยู่ด้วย โดยผู้ดูแลบ้านศิลปินเล่าว่าอุปกรณ์ทุกชิ้นที่ใช้ ทำ เครื่องประดับเป็นของเก่าที่อยู่กับอาคารหลังนี้ตั้งแต่สมัยก่อน และทุกวันนี้ยังสามารถใช้ได้จริง ทุกๆวันอาทิตย์ ที่นี่จะมีการฝึกอบรมอาชีพการทำเครื่องประดับให้กับผู้ที่สนใจฟรีโดยไม่คิดค่าอบรม
| เพลินกับการนั่งวาดภาพศิลปะ |
ด้านบนแสดงภาพถ่าย |
 |
 |
ด้านล่างแบ่งเป็นมุมขายของที่ระลึกและโปสการ์ด มีมุมร้านกาแฟให้ได้สั่งเครื่องดื่มมานั่งจิบพร้อม ชมวิวทิวทัศน์ ริมคลอง เรานั่งรับลมที่พัดเอื่อยๆ เย็นสบาย มองคนที่อยู่บ้านฝั่งตรงข้ามกำลังให้อาหารปลาอย่างเพลิดเพลิน บางช่วงจะมีเรือหางยาวพานักท่องเที่ยวที่ส่วนใหญ่เป็นชาวต่างชาติมาทำความรู้จักกับสถานที่เก่าๆ ในเมืองกรุง คนบนเรือหลายคนยิ้มและโบกมือทักทายให้คนบนฝั่ง เป็นภาพที่น่ารักและช่วยให้ผ่อนคลาย เหมือนที่ตั้งใจไว้แต่ แรก จนแทบลืมดูเวลากันเลยทีเดียวอ่านและอิ่มแบบมีสไตล์ นอกจากนี้ที่บ้านศิลปินยังหุ่นละครเล็ก คลองบางหลวง ซึ่งเปิดให้ชมฟรีไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆสามารถชมรายละเอียดได้ที่
http://www.klongbangluang.com/
| มุมบริเวณด้านล่าง |
มุมโปสการ์ด |
 |
 |
| ภาพพิมพ์ลาย |
มาจากเครื่องนี้ |
 |
 |
| คนหรือหุ่น |
นี้ด้วย |
 |
 |
รายละเอียดเพิ่มเติมคลองบางหลวง
นักท่องเีที่ยวสามารถเยี่ยมชม ชุมชนริมคลองบางหลวงได้ทุกวันประมาณ 9 โมง - 6 โมงเย็น
บ้านศิลปิน วันจันทร์ - ถึงอังคาร เปิดตั้งแต่ 10.00-18.00 น. , วันพุธ - วันพฤหัส
เปิดตั้งแต่ 09.00-18.00 น
วันเสาร์ - ถึงอาทิตย์ เปิดตั้งแต่ 09.00-19.00 น
สำหรับคนที่สนใจไปเยี่ยมชมชุมชนคลองบางหลวง สามารถเดินทางได้หลายวิธี
- หากขับรถมาเองให้จอดรถที่วัดคูหาสวรรค์ สุดซอยเพชรเกษม 28 จากวัดให้เดินเลียบคลองมาเรื่อยๆ จะพบกับ บ้านเรือน ร้านค้าต่างๆ หรือจะจอดรถที่วัดกำแพง (บางจาก) อยู่สุดซอยเพชรเกษม 20 ก็ได้จากนั้นให้เลี้ยวซ้าย เดินเลียบคลอง เป็นทางเดินเล็กๆ ขึ้นสะพาน แล้วจะเจอตรอกทางขวามือ เพื่อเดินไปทางสะพานคลองบางหลวงน้อย
- ถ้าใช้บริการขนส่งมวลชนมุ่งหน้ามาที่ซอยจรัญสนิทวงศ์ 3 จากนั้นใช้บริการนั่งรถสองแถวสีแดงจากปากซอย หรือนั่งมอเตอร์ไซค์เข้ามาจนสุด ซอย จะเห็นซอยเล็กๆ ให้เดินเข้าไปจะเจอสะพานคลองบางหลวงน้อย ส่วนใคร ที่สนใจมาทางเรือก็สามารถเหมาเรือจากท่าช้างมายังคลองบางหลวงได้ถือเป็นการเดินทางที่ได้อารมณ์ย้อนยุค อย่างยิ่ง