หาก " หลวงพระบาง " คือ "ยูโทเปีย" ดินแดนแห่งอุดมคติสำหรับนักเดินทางชาวต่างชาติ เหลียวข้ามมามองอีก ฝั่งน้ำโขง อำเภอเล็กๆ แห่งหนึ่งของแม่ฮ่องสอน ดินแดนแห่งหมอกสามฤดู มีเมืองเล็กๆ แห่งหนึ่งซ่อนตัวอยู่ในหุบเขา มีสายน้ำไหลพาดผ่านเป็นเส้นเลือดหล่อเลี้ยงคนในชุมชนมาช้านาน ลำน้ำสายนั้นได้กลายมาเป็นชื่อที่ตั้งของเมืองแห่งนี้ อำเภอ ปาย นับตั้งแต่ฝรั่งตาน้ำข้าวคนหนึ่งได้เช่ามอเตอร์ไซค์วิบากจากจังหวัดเชียงใหม่ ลัดเลาะเทือกเขานับพันโค้งมายังดินแดน ปิดที่ยังไม่ค่อยมีใครรู้จักในเวลานั้น เขาตกหลุมรักเมืองเล็กๆแห่งนี้เข้าอย่างจัง ความประทับใจนั้นทำให้เขาต้องกลับมา เยือนที่นี่อีกหลายครั้งเพื่อเก็บข้อมูลไปเขียนหนังสือ จากนั้นชื่ออำเภอเล็กๆ ของแม่ฮ่องสอนอย่าง " ปาย " ก็ติดปาก ติดหูนักเดินทางค่อนโลก จากคำแนะนำถึงเมืองเล็กๆ ที่มีเสน่ห์ของไกด์บุ๊คชื่อดัง "Lonely Planet" หลังจากที่นักท่องเที่ยวต่างชาติรู้จักปายได้ไม่นาน คนไทยก็เริ่มเดินทางมาท่องเที่ยวที่ ปาย เพิ่มขึ้น คนกลุ่มแรกๆ เป็นนักเดินทางที่ใฝ่ฝันถึงธรรมชาติและอยากสัมผัสกับวิถีชีวิตแบบล้านนาที่แทบหาจากเชียงใหม่ไม่ได้แล้วในเวลานั้น จึงอาจกล่าวได้ว่า ปาย และแม่ฮ่องสอน คือดินแดนในอุดมคติของนักเดินทางทั้งไทยและเทศ จนมีคำกล่าวว่าที่นี่คือ "ยูโทเปีย" ของเมืองไทย "ปาย" ในวันนี้ถึงแม้จะมีความเจริญทางด้านวัตถุเริ่มเข้ามาเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตแห่งความเรียบง่ายของ แต่ถึง อย่างไร ปายก็ยังคงความเป็นเมืองแห่งศิลปะ และ เมืองในสายหมอกที่ถูกโอบล้อมไปด้วยขุนเขาที่ใครๆก็ต่างใฝ่ฝัน ที่จะได้มาเยือนสักครั้ง
1. วัดน้ำฮู
วัดน้ำฮู เป็นวัดที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของเมืองปายเป็นที่ประดิษฐานของเจ้าพ่ออุ่นเมือง ซึ่งเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ ิ์ทำด้วยโลหะทองสัมฤทธิ์ พระพุทธรูปองค์นี้พระเศียรกลวง ส่วนบนเปิดปิดได้และมีน้ำขังอยู่ เป็นพระพุทธรูปสิงห์สาม อายุประมาณ 500 ปี เมื่อ พ.ศ. 2515 มีพระธุดงค์จากจังหวัดเชียงใหม่ มานมัสการและสงสัยว่าข้างในพระจะมีน้ำจึงเปิด ดูพบว่ามีน้ำจริงๆ ข่าวนี้แพร่ออกไปก็มีผู้คนหลังไหลมาขอน้ำไปสักการะพอน้ำในพระเศียรหมดก็จะมีไหลออกมาอีก ในลักษณะซึมออกมาตลอดเวลา จึงมีผู้คนหลั่งไหลมาขอน้ำมนต์ไปสักการะอยู่เนืองๆ วัดน้ำฮูแห่งนี้มีพระเกษาของสมเด็จพระพี่นางสุพรรณกัลยาซึ่งด้านหลังวิหารหรือโบสถ์ของวัดน้ำฮูเห็นพระเจดีย์สี ์ีทองอยู่น เรียกว่า เจดีย์อัฐิพระสุพรรณกัลยาและมองออกไปข้างกันนั้นก็มีศาลาประดิษฐานที่มีรูปพระพี่นางอยู่พระเจดีย์ ์นี้ไม่มีบันทึกประวัติการสร้างอย่างชัดเจน เชื่อกันว่าสร้างโดยสมเด็จพระนเรศวรมหาราชเพื่อบรรจุพระอัฐิิของสมเด็จพระ พี่นางสุพรรณกัลยา ซึ่งได้เสด็จไปเป็นตัวประกันที่พม่าแทนสมเด็จพระนเรศวรมหาราช แต่ต่อมาได้ถูกปลงพระชนมที่ ์ี่พม่านั่นเองภายในพระเจดีย์นี้ยังบรรจุเส้นพระเกษาของสมเด็จพระพี่นางฯ ไว้ การเดินทาง ใช้ถนนรพช.ที่แยกจากทางหลวงหมายเลข 1095 ใจกลางเมืองปาย ถนนเส้นนี้จะผ่านรพ.ปายวัดหัวนาและบ้านน้ำฮูู ก็จะถึงที่ตั้งของวัด
2.สะพานประวัติศาสตร์ปาย สะพานประวัิติศาสตร์เปรียบเสมือนประตูสู่อำเภอปาย สะพานแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยกอง ทหารประเทศญี่ปุ่น เพื่อใช้ข้ามแม่น้ำปายและลำเลียงเสบียงและอาวุธเข้าไปยังประเทศพม่า หลังจากสงครามโลกครั้ง ที่ 2 ยุติลง อำเภอปายจึงกลับคืนสู่ความสงบสุขอีกครั้งหนึ่ง โดยหลงเหลือไว้เพียงแต่สะพานแห่งนี้ว่า สะพานประวัติ ิศาสตร์ ในอดีตสะพานนี้เคยถูกใช้เป็นเส้นทางเดินทางของประชาชนที่สัญจรไปมาแม้กระทั่งเราและชาวเขา จนกระทั่ง ได้มีการสร้างสะพานคอนกรีตที่มีมาตรฐานขึ้นมาแทนที่ เพราะเมืองปายแห่งนี้กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของ ของเมืองไทย จึงทำให้มีทักท่องเที่ยวหลั่งไหลเข้ามามาก และด้วยตัวสะพานประวัติศาสตร์ปายแห่งนี้ก็เก่าแก่มากมิ ิอาจรับน้ำหนักของรถที่วิ่งผ่านได้ไหว จึงทำให้สะพานคอนกรีตเกิดขึ้นเพื่อใช้เป็นสะพานข้ามแม่น้ำแม้ในปัจจุบันจะมี ีสะพานปูนแบบไม่สร้างอยู่เคียงข้าง แต่สะพานประวัติศาสตร์เก่าแก่แห่งนี้ก็ยังได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวที่มา ี่เยือนอำเภอปายอยู่เป็นประจำ
4.เจดีย์พระธาตุแม่เย็น อยู่ที่บ้านแม่เย็น ตำบลแม่ฮี้ ตามเส้นทางสายแม่ฮ่องสอน-ปาย เป็นเจดีย์ที่สร้างสมัยใด ไม่ปรากฎ ตั้งอยู่บนเนินสูง และเมื่อขึ้นไปนมัสการ องค์พระธาตุแม่เย็น จะมองเห็นทิวทัศน์ ของอำเภอปายโดยทั่วถึง เป็นจุดสังเกต ของผู้โดยสารเครื่องบิน ว่าเข้าเขตอำเภอปายแล้ว
5.วัดกลาง อ.ปาย ตั้งอยู่ที่ตำบลเวียงใต้ ภายในวัดมีพระเจดีย์องค์ใหญ่ ศิลปไทยใหญ่แท้ประดิษฐานอยู่กลางลานวัด มีเจดีย์ทรงมอญรายล้อมโดยรอบใต้เจดีย์ทำเป็นซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปประจำวัน เหนือฐานเจดีย์องค์ใหญ่ทำเป็นมณฑปยอดมงกุฎ
การเดินทางไปปาย 1. โดยรถยนต์ส่วนตัว - จากเชียงใหม่ ใช้เส้น 107 ผ่านแม่ริมจนถึงอำเภอแม่แตง ผ่านแยกแม่มาลัยเลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวง 1095 สู่ถนนเส้นแม่มาลัย-ปาย ผ่านโป่งเดือดป่าแป๋ ห้วยน้ำดัง ระยะทางประมาณ 103 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 3 ชั่วโมง เป็นถนนลาดยางตลอดเส้นทาง แม้จะมีความคดเคี้ยวสูงชัน แต่ทิวทัศน์สองข้างทางที่ให้มุมมองแบบสูงสวยงามมาก 2. โดยรถโดยสารประจำทาง มีทั้งรถตู้และรถโดยสารออกจากเชียงใหม่-ปาย,เชียงใหม่-ปาย-แม่ฮ่อสอน และจากตัวเมืองแม่ฮ่องสอน- ปาย - เชียงใหม่ ตลอดทั้งวัน
การเดินทางจากแม่ฮ่องสอน ขึ้นรถที่สถานีขนส่งแม่ฮ่องสอนสอบถามรายละเอียดๆได้ที่ โทร. 0 5368 1347
2. โดยเครื่องบิน นั่งเครื่องบินจากเชียงใหม่มาปาย โดยจองตั่วทางออนไลน์ได้ที่เวปของ สายการบิน SGA หรือจะมาขึ้นเครื่องที่สนามบิน ี่เชียงใหม่ ออกทุกวัน วันละ หนึ่ง เที่ยว เวลา 11.30 น. ใช้เวลา 20 นาทีก็ถึงปายแล้ว ราคาตั๋วใบละ 1450 บาท
เชิงวัฒนธรรม,ประวัติศาสตร์
ท่องเที่ยวผจญภัย
