ถ้ำเขาหลวง ตั้งอยู่ที่อยู่บนเขาหลวง ห่างจากเขาวังประมาณ 5 กิโลเมตร จากเชิงเขามีบันไดคอนกรีตนำสู่ทางลงถ้ำ เขาหลวงเป็นภูเขา ขนาดเล็กมียอดสูงสุดเพียง 92 เมตร มีหินงอกหินย้อย สีสันสวยงาม สำหรับถ้ำเขาหลวงถือเป็นถ้ำใหญ่และสำคัญที่สุดในเมืองเพชร ภายในถ้ำประดิษฐานพระพุทธรูปฉลองพระองค์อันสำคัญยิ่ง ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้สร้างถวาย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ไฮไลต์ของการมาเที่ยวถ้ำเขาหลวง คือ การได้ชมแสงอาทิตย์ที่ส่องลงมาจากปล่องแสงของเพดาน ถ้ำลงมาสู่พื้นข้างล่างคล้ายกับมีสปอร์ตไลท์ส่องลงมาเป็นภาพที่อัศจรรย์และงดงามมาก ซึ่งช่วงเวลาที่จะมีแสงส่องลงมาเยอะที่สุด คือประมาณ 9.30 -10.30 น. ซึ่งลักษณะของลำแสงจะแตกต่างกันไปตามสภาพอากาศในแต่ละฤดู
ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี
ถ้ำแห่งนี้เคยเป็นที่เสด็จประพาสมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดถ้ำเขาหลวงนี้มาก โดยทรงบูรณะพระพุทธรูป เก่าแก่ที่มีมาแต่โบราณ ภายในถ้ำ นี้หลายองค์ด้วยกัน และโปรดเกล้าฯ ให้สร้างบันได หินลงไปในถ้ำ ตรงทางเข้าเชิงเขาหลวงนั้น ขวามือมีวัดใหญ่อยู่วัดหนึ่งชาวเมืองเรียกว่า"วัดถ้ำแกลบ" ปัจจุบันคือ "วัดบุญทวี"ซึ่งเป็นวัดใหญ่ น่าชมมาก เพราะท่านเจ้าอาวาสวัดนี้ท่าน เป็นช่างได้ออกแบบศาลาการเปรียญและ ได้ สร้างสำเร็จเป็น ศาลาการเปรียญที่ใหญ่มาก และประตูโบสถ์เป็นไม้สลักลายสวยงามมาก วัดถ้ำแกลบนี้ มีตำนาน เล่าว่า ปากถ้ำแกลบที่วัดนี้คือทางเข้าสู่เมืองลับแลอันเป็นเมืองที่มีแต่หญิงสาวทั้งนั้น แต่ก็เป็นเพียง ตำนานของ ชาวเมืองเพชรนับร้อย ๆ ปีมาแล้ว ประวัติเล่าไว้ว่ารัชกาลที่ 4 เสด็จมาพร้อมโอรส 2 พระองค์ และโปรดให้ พระบรมวงศานุวงศ์ ร่วมกันสร้างพระและทรงบูรณะ เช่น สร้างรอยพระพุทธบาทจำลอง รัชกาลที่ 5 ได้เสด็จ มาบูรณะต่อแล้วพระราชทานนามว่า วิมานจักรี ปัจจุบันมีพระพุทธรูปในถ้ำรวม 170 องค์ มีเจดีย์ในถ้ำ 6 องค์ ภายในถ้ำแบ่งพื้นที่โดยธรรมชาติเป็น 3 ห้องคือ
ห้องแรก มีพระพุทธบาทจำลอง มีหินที่เกิดจากน้ำหยดลงมาเป็นรูปเหมือนเต่า ห้องนี้หินงอก หินย้อยสวยมาก และหินย้อยบางก้อนถูก คนลักตัดเอาไป
ห้องที่ 2 เดินต่อไปจากห้องแรก เดินสะดวกถึงกันหมดทั้ง 3 ห้อง มีพระพุทธรูปเรียงรายรอบห้อง มีปล่องให้แสงสว่างเข้ามาพื้นถ้ำ นอกจากสวยแล้วยังให้ความสว่าง มีพระพุทธไสยาสน์องค์ และหลวงพ่อโตซึ่งเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่ี่ผู้ลงมาเที่ยวถ้ำจะมากราบ ไหว้บูชา มีธูปเทียนจำหน่ายให้นำไปบูชา มีพระนาคปรกและที่ฐานพระพุทธรูปองค์ หนึ่งยังมีตราประจำพระองค์ของรัชกาลที่1-5 จารึกไว้ด้วย ภายในถ้ำทุกห้องงามด้วยหินงอกหินย้อยและมีอากาศเย็นสบายไม่อับชื้น ถ้ำเขาหลวงมีชาวไทย ชาวต่างประเทศลงมาเที่ยว กันนานนับร้อยปีแล้ว มีบันทึกของชาวยุโรปและภาพปรากฏในงานพิมพ์ของอังรี มูโอ นักธรรมชาติิวิทยาชาวฝรั่งเศสที่เดินทางมายังไทย ลาว กัมพูชาแล้วกลับไปตีพิมพ์ไว้เมื่อ พ.ศ.2407ถ้ำเขาหลวงนี้สุนทรภู่ได้เคยมาเที่ยวและเล่าไว้ในนิราศเมืองเพชรอีกด้วย
ถ้ำเขาหลวงห้องที่ 2
พะเนินทุ่ง พะเนินทุ่ง
ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี
ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี
ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี
ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี
ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี
ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี
ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี ถ้ำเขาหลวง เพชรบุรี
1.รถยนต์ส่วนตัว
การเดินทางจากรุงเทพฯ ใช้เส้นทางกรุงเทพฯ – เพชรบุรี ใช้ทางหลวงเพชรเกษมหรือหมายเลข 4 เมื่อวิ่งมาถึงจังหวัดเพชรบุรีตรงบริเวณ ทางแยกต่างระดับไปชะอำ หากขับตรงไป จะเป็นเชิงเขาวัง เมื่อถึง 3 แยก ให้เลี้ยวซ้าย ต่อจากนั้นวิ่งตรงไประยะทางประมาณ 2 กิโลเมตร ก็จะมาถึงทางขึ้นเขาหลวง ขึ้นเขาไปนิดเดียวจนถึงลานจอดรถ เสียค่าจอด 20 บาท จากนั้นเดินลงบันไดคอนกรีตไปจนถึงปากถ้ำ